Maandag 1 april jl. was er onder grote belangstelling in De Binder een gespreksavond over het onderwerp Voltooid Leven. Deze bijeenkomst was een initiatief van de Johanneskerk en de geloofsgemeenschap St. Andries i.s.m. het Humanistisch Verbond, huisartsen en wijkverpleging.

De avond was bedoeld voor iedereen die op enigerlei wijze met vragen rond het levenseinde te maken heeft. Centraal stond het bespreekbaar maken van dit lastige onderwerp en het bewaren van het respect voor de verschillende meningen. Daarnaast speelde ook de vraag hoe wij als samenleving omgaan met vragen over voltooid leven.

Jeannete van Andel uit Zeist, gepensioneerd huisarts en SCEN-arts, besprak de begrippen:

  • Euthanasie – levensbeëindigend handelen door arts op uitdrukkelijk verzoek van de persoon zelf.
  • Voltooid leven – legalisatie van stervenshulp aan ouderen die hun leven voltooid achten onder de voorwaarden van uitdrukkelijk verzoek, zorgvuldigheid en toetsbaarheid, op verzoek van de persoon.
  • Palliatieve sedatie – het opzettelijk verlagen van bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase met het doel het verlichten van het lijden.

Na het vertonen van een filmpje over een 100-jarige mevrouw Dijkstra, over haar wens om dood te gaan, reageerden vier panelleden op haar motieven. Ze heeft geen rust, ze lijdt aan het eentonige en kan niet goed meer functioneren (laat alles vallen, etc.).

Francine van Rees, wijkverpleegkundige van Buurtzorg, benadrukte dat de categorie kwetsbare ouderen te maken heeft met veel kwalen en eenzaamheid; daardoor wordt het leven niet meer als zinvol ervaren. De wijkverpleegkundige moet vooral luisteren en zo nodig verwijzen. De ouderen willen veelal niemand tot last zijn. Men leeft vaak in angst.

Huisarts Jeanette van Andel begon met de opmerking dat zij mevrouw Dijkstra niet of nauwelijks kent en dat zij meer van en over haar, zou willen horen. In de praktijk zou zij met haar in gesprek willen en met name aan de orde stellen of er nog een andere optie is om iets te doen aan haar klachten. Wil mevrouw dat niet bespreken, dan kan de huisarts haar wens niet vervullen maar zij wil wel bekijken wie dat wel zou kunnen en wil haar wel blijven begeleiden.

Bij geestelijk verzorger Neanske Tuinman gaat het om waardig leven en het waardig sterven, vanuit humanistisch perspectief. Mensen kunnen om uiteenlopende redenen – groot verdriet en/of het moeten missen van dierbaren – het gevoel hebben van een voldoende geleefd leven. Vooral de factor verande­ende betekenisgeving aan het eigen leven blijkt veelal een belangrijke rol te spelen in de wens tot levensbeëindiging. Of er een wet Voltooid Leven moet komen is overigens voor haar nog geen uitgemaakte zaak.

Geestelijk verzorger Evelyn Noltus, vanuit gelovig pastoraal perspectief, is van mening dat spreken over Voltooid Leven een teer onderwerp is dat vraagt om eerbied voor mensen en hun verhaal; ieder mens heeft zijn/haar intrinsieke waarde. Als geestelijk verzorger probeert zij om open en leeg beschikbaar te zijn voor de lijdende mens. Zij ziet bij mevrouw Dijkstra een authentiek menselijk verlangen om een doel te hebben, om van betekenis te kunnen zijn. Eigenlijk zegt mevrouw: ik verlang ernaar dat er nog dingen gebeuren in mijn leven, dat er afwisseling is en dat ik nog uitgedaagd en gestimuleerd word.

Zou het dan ook niet beter zijn om ons in een eerdere fase van ons leven te gaan voorbereiden op onze laatste levensfase, als een zinvolle ontwikkeling van onze ziel om zo meer mens te worden?

                                                                                                                                           Teun Monster